Ecz. Sevde Gül ÇETİN

Latince adı “Pistacia terebinthus” olan menengiç bitkisi, “Anacardiaceae” yani sakız ağacıgiller ailesine ait yabani bir antep fıstığı ağaç türüdür. Birçok yörede birbirinden farklı isimlerle de tanınır; çitlembik, çıtlık, çitemik, çedene, bıttım gibi… Ülkemizde yaygın olarak kahve ve çerez olarak tüketilen bir bitkidir. Menengiç meyvelerinin kurutulup kavrulduktan sonra macun kıvamına gelinceye kadar ezilmesiyle menengiç kahvesi elde edilir. 2017 senesinde gastronominin başkenti olan Gaziantep ilimizin menengiç kahvesi, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaret olarak tescillenmiştir.    

Menengiç kahvesini kimileri gerçekten çok severken kimileri hiç sevmez. Ben hem tadını hem de kokusunu çok sevenlerdenim… Kahve olarak anılmasına rağmen kafein içermemesi kafein severleri üzmesin çünkü tadı gerçekten bir kahveden daha fazlası; kafein tüketmeyenler için ise de bu bir artı sayılabilir. Üstelik kafein içermemesi hem kahvenin yudumlarken yumuşak dokusunun oluşmasını sağlıyor hem de kafeinin neden olduğu tansiyon problemleri, çarpıntı, uykusuzluk gibi durumların oluşmasını engelliyor. Menengiç kahvesi aynı zamanda baharatımsı tatları da barındıran bir kahvedir. Gerçekten daha kahveyi pişirirken harika bir fıstık aromasının buram buram kokması ve daha ilk yudumda o yumuşak tadıyla ağızda insanı keyiflendiren bir aroma bırakması benim gibi menengiç severlerin eminim çok hoşuna gidiyordur.         

Menengiç, kahve olmasının yanı sıra içerdiği besin değerleri açısından baya zengindir (A vitamini, B1, B2, B3 vitaminleri, C vitamini, E vitamini, potasyum, magnezyum, selenyum, çinko, demir, kalsiyum, fosfor, lif, yağ, karbonhidrat ve protein) ve içerisinde bulundurduğu antioksidan ve fenolik bileşikler sayesinde cildimizi ve vücudumuzu kansere ve yaşlanmaya karşı koruyucudur.

MENENGİÇİN TIBBİ FAYDALARI

-Menengiç sakızı olarak bilinen reçinesi; solunum yolları üzerine yararlıdır; göğsü yumuşatarak nefes darlığını gidermeye yardımcı olur ve rahat nefes almayı sağlar, balgam çıkarmayı kolaylaştırır, öksürüğü hafifletmeye yardımcı olur; bronşit ve astım hastalarında faydalıdır. Antiinflamatuar (iltihap giderici) ve antipiretiktir (ateş düşürücü),

-Meyveleri kahve yapımında kullanılırken; meyvelerinden elde edilen yağ hem yemeklik yağ olarak tüketilebilir hem de ülkemizde bıttım sabunun ham maddesini oluşturur. Bıttım sabunu hem saçların dökülmesini hem de saçlardaki deri dökülmelerini önlemeye, saçları beslemeye, yumuşatmaya, kuru saçları nemlendirmeye ve ciltte oluşan egzema, mantar, kepek gibi sorunları gidermeye yardımcı olur,

-Yaraların daha çabuk iyileşmesine yardımcı olur,

-Yanık tedavisinde kullanılır,

-Solunum sistemi ve üriner sisteme antiseptik etki gösterir,

-İdrar söktürücü etkisi vardır,

-Ülsere karşı faydalıdır,

-Kolesterolü düşürücü etkisi vardır ve

-Damar sertleşmesini (ateroskleroz) önleyici etkileri de mevcuttur.

Lütfen menengiçin yağ ve şurup formlarını sizler için en güvenilir olan eczanelerimizden temin edin. Kahve ve sabun formlarını ise gerçekten kaliteli ve güvenilir yerlerden alın… Takviye gıda da olsa besin de olsa sabun da olsa tükettiğiniz ve vücudunuza kullandığınız her şey sizler için çok önem arz ediyor. Aman dikkat sağlığınıza zarar gelmesin… Son aşamada sizlere menengiç kahvesinin hazırlanışından bahsedip yazımı tamamlamak istiyorum.

MENENGİÇ KAHVESİNİN HAZIRLANMASI

Bir kahve fincanı sütü veya suyu ve bir tatlı kaşığı menengiç kahvesini cezveye koyarak (içerisine tercihe göre şeker ilave edebilirsiniz) karıştırınız ve ocağa alıp kısık ateşte pişirerek bir taşım kaynatıp fincanınıza servis edip afiyetle içebilirsiniz.

Menengiç kahvesini bu şekilde günde bir-iki fincan tüketebilirsiniz.

Sıcak sohbetlerinizi daha da keyifli hale getirecek menengiç kahvesini sohbetlerinizden eksik etmediğiniz bir hafta diliyorum… Sağlıkla kalın.

Kaynaklar

• https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0308814611004250
• https://ivek.org.tr/calismalar/menengic-kahvesi
• http://www.openaccess.hacettepe.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/11655/2748/ea26bf16-7ebf-41ed-9b1a-991a1fb6e5e5.pdf?sequence=1
• https://www.gaziantep.bel.tr/tr/haberler/menengic-kahvesinin-tescili-ile-gaziantep-turkiyede-ilk-siraya-yerlesti
• https://journals.tubitak.gov.tr/biology/issues/biy-09-33-4/biy-33-4-6-0808-22.pdf
• https://10layn.com/10-maddede-menengic-kahvesi-hakkinda-sey/
• https://www.gidahatti.com/menengic-25485/
• https://www.tahmis.com.tr/menengic-kahvesi?ps=4
• https://02100d03m-y-https-www-sciencedirect-com.proxy.medipol.deep-knowledge.net/science/article/pii/S0308814606007424
• https://www.haberturk.com/bittim-sabunu-nedir-bittim-sabununun-faydalari-nelerdir-hbrt-2860199

Ecz. Sevde Gül ÇETİN

ecz.sevdegul@gmail.com