“MAJİSTRAL” NEDİR?

Majistral ilaç; bir eczacının, uygun koşullardaki laboratuvarında, doktor tarafından reçete edilen ilaç formülasyonlarını hastaya uygun şekilde hazırlayıp sunduğu ilaç formülasyonudur.  Majistral ilaç, hastaya (kişiye) özel hazırlanan, hastanın özelliklerini gözeterek uygun farmasötik formu seçilen, dozu ayarlanan ve farmakope dediğimiz tıbbi ilaçların dozları, formülleri, kullanımlarını içeren listelere ait bilgilerin bulunduğu kitabı gözeterek hazırlanan ilaçlardır.

Majistral ilacın piyasadaki müstahzar ilaçlara (hazır ilaçlara) göre faydaları vardır:

- Doktor-Hasta-Eczacı arasında bir güven bağı oluşumunu sağlaması

- Hastaya uygun doz ve farmasötik form seçilebilmesi böylelikle hastanın ilaç kullanım uyuncunun artmasını sağlaması

- Hastanın tedavi süresi gözetilerek uygun miktarda hazırlandığı için ilaç israfının olmaması

- Piyasadaki müstahzarların içeriğindeki kadar yardımcı madde bulundurmaması ve koruyucu madde içermemesi

- İthal ilaçların majistral olarak formüle edilip hastaya ulaşmasını sağlaması

- Mevcut pahalı olan ilaçların daha uygun fiyatlar ile hastaya sunumunu sağlaması

- Veteriner hekim reçetesi ile hayvanlara da ilaç hazırlama imkânı sağlaması

- Eczacıya mesleki özgüven ve itibar kazandırması

MAJİSTRAL İLAÇ HANGİ KOŞULLARDA HAZIRLANMALI?                                                   

NELERE DİKKAT EDİLMELİ?

İlaç hazırlama laboratuvarı aydınlık, havalandırması iyi, hastalardan ve dış ortamdan uzak, nem ve ısı derecesi ilaç ham maddeleri için uygun olmalıdır. İlaç yapılan bankonun üzeri ısıya dayanıklı cam, mermer veya mikrobiyolojik kirlilik oluşturmayacak bir yüzey olmalıdır. Işıktan bozulabilecek olan kimyasal maddeler renkli şişelerde bulundurulmalıdır. Her madde etiketlenmiş olarak uygun kutularda / şişelerde dolapların içinde muhafaza edilmelidir. Sıcaktan etkilenecek maddeler sadece laboratuvar içinde soğuk dolaplarda saklanmalıdır.

Majistral ilacı hazırlayan eczacı temiz beyaz önlük, eldiven, maske, bone ve gözlük ile laboratuvara girmeli, ilacı uygun şekilde hem reçeteye hem farmakopeye bağlı olarak itina ile hazırlayıp, uygun kutu/ şişe/ ambalaj içerisine koymalıdır. Eğer içilecek bir ilaç ise mutlaka bir beyaz etiket dışına yapıştırılmalı eğer haricen uygulanacak bir ilaç ise kırmızı etiket yapıştırılmalıdır ve etikete hastanın adı, ilacın adı, son kullanma tarihi, saklama koşulları, uygulama yeri, kullanım dozları anlaşılır şekilde yazılmalıdır. Gerekli uyarıları yapılmalı ve hastaya sunumu sağlanmalıdır.  

MAJİSTRAL İLACA NEDEN GÜVENMELİYİZ?

Majistral ilaç bir eczacının mesleki kimliğidir. Her eczacı beş yıllık fakülte eğitimi sırasında piyasada var olan mevcut ilaç farmasötik şekillerini yani tablet, kapsül, şurup, supozituvar, krem, merhem, losyon gibi ilaç formlarını hazırlamayı uygun laboratuvar koşullarında öğrenerek mezun olur.

“Eczacı, ilaç ve hammaddelerinin elde edilişinde, farmasötik madde ve tıbbi müstahzar yapımında fiziksel, kimyasal, biyolojik ve toksikolojik analizlerinde, ilacın tanınması, kalitesinin sağlanması, kontrolü ve standardizasyonunda, ilacın dağıtım ve hastaya verilmesinde, ilacın kullanım, gözetim ve denetiminde, ilacın üretiminden tüketimine kadar geçen her aşamada ve eczacılık mesleğinin gerektirdiği her alanda idari ve teknik olarak ve tam yetki ile görev alan sorumlu kişidir. “

Unutmayalım ki eczacı; özel bir eğitim almış, ilacı hazırlama sanatını bilen ve ilaçları hastalar için sağlayan yetkili bir kişidir. Eczacınıza güvenin…

Günümüz şartlarını değerlendirecek olursak,

Majistral ilaç alanında gerçek, acı bir durum söz konusudur. Eczacılarımız şu an eczanelerinde bu şartlarda çok nadir ilaç hazırlayabiliyorlar. Gerek uygun ortam olmayışı gerek ilaç ham maddelerine ulaşma zorluğu gerek günümüzde olan müstahzarların majistralin önüne geçmesi, gerekse halkın eczacıların ilaç hazırlayabileceği konusundaki güvensizliği ve tabii en büyük etken biz eczacılarımızın mesleğimizin en büyük göstergesi olan majistral alanına gerekli ilgi ve alakayı göstermiyor oluşumuz… Eğer gerçekten bizler mesleğimize sahip çıkıp majistral bilgimizi yaşattığımız bir eczacılık  icra edersek hem halkımızın eczacılık mesleğine bakış açısını değiştirebiliriz hem de mesleğimizin hak ettiği itibarı görmesini sağlamış oluruz.

Sağlıklı günler diliyorum…

Kaynakça

• https://www.aeo.org.tr/Files/Yayinlar/majistral-kitapcik-revize-web.pdf
• https://titck.gov.tr/storage/legislation/sGvnnJYO.pdf
• http://www.akilciilac.gov.tr/?page_id=599
• http://gek.org.tr/gekmenueczdetay.php?height=500&width=800&sec=1&id=26

Görsel Kaynaklar

• https://yigitsarioglu.wordpress.com/category/eczane-ve-eczacilik/majistral-receteler/
• https://www.rxformat.com/index.php?route=pavblog/blog&blog_id=31
• https://www.saglikaktuel.com/d/news/25273.jpg
• https://galenikecza.com.tr/uploads/sliders/tGSceO2Yl9aurpddCPAieEQ5BVtWs3asrg20F0TE.png

Ecz.Sevde Gül ÇETİN

ecz.sevdegul@gmail.com